Grote diversiteit aan wetenschappelijk onderzoek

04-12-2016

- door Fenna Oosterkamp

Lifelines is in 2006 begonnen de gezondheid van meer dan 166.000 inwoners van Noord-Nederland over een periode van dertig jaar te volgen. Doel van het onderzoek is om data en bio-materialen (bv bloed, urine) van de deelnemers te verzamelen om wetenschappelijk onderzoek naar gezonder oud worden mogelijk te maken. Er zijn tot nu toe al meer dan 350 aanvragen bij Lifelines ingediend en dat heeft al geleid tot meer dan 100 wetenschappelijke publicaties. Daarnaast zijn veel aanvullende studies gestart, zoals recent het Lifelines NEXT onderzoek, waarin zwangere Lifelines deelnemers en hun kind worden gevolgd. Deelnemers aan Lifelines hebben bij de start van het onderzoek ervoor getekend dat hun gegevens worden gebruikt voor onderzoek naar gezonder oud worden. Lifelines heeft tot nog toe bewust gekozen voor alleen wetenschappelijk onderzoek. Reden hiervoor zijn geluiden van deelnemers waarbij gebruik van Lifelinesdata voor commerciele doeleinden stuit op bezwaren.

Lifelines wordt gefinancierd door subsidie van o.a. het Rijk (ministerie van EZ en VWS), provincie Groningen, het UMCG en de RuG. Voor de periode van 2009 tot en met 2017 is een subsidie verstrekt van 106 miljoen. Na 2017 is deze subsidie op. Aan de financiering voor na 2017 wordt momenteel hard gewerkt waarbij als eerste een beroep wordt gedaan op de Rijksoverheid aangezien Lifelines een essentieel onderdeel is van de wetenschappelijke infrastructuur in Nederland en daarmee van (inter)nationale waarde.

Lifelines verstrekt data en biomaterialen aan wetenschappelijk onderzoekers onder bepaalde voorwaarden, waaronder de criteria: ‘wetenschappelijk onderzoek' ‘gezonder oud worden’ en ‘de intentie om hierover wetenschappelijke artikelen te schrijven’. De wijze van financiering  van het onderzoek is niet aan Lifelines. Dit kunnen overheidsinstanties zijn maar ook commerciële partijen, zolang het doel wetenschappelijk onderzoek is. Het is heel gebruikelijk dat universiteiten onderzoek doen dat mede gefinancierd wordt door bedrijven (bijv. farmaceuten). Zij hebben de financiële middelen om wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken. De onderzoeker betaalt aan Lifelines het standaardbedrag en krijgt voor deze onkostenvergoeding voor de duur van hun onderzoek toegang tot geanonimiseerde Lifelinesdata in een beveiligde omgeving.

Lifelines is tot nog toe niet in zee gegaan met commerciële bedrijven en verstrekt nooit rechtstreeks data aan deze partijen. Mocht Lifelines in de toekomst zelf rechtstreeks met commerciële bedrijven in zee gaan, dan zal altijd vooraf toestemming aan de individuele deelnemers worden gevraagd.