Een leven lang bewegen
 

Bekijk de online versie

Een leven lang bewegen

 
 
 
 
Voorwoord
 

Door Marcel. Wordt nog toegevoegd. 

 
 
Een leven lang bewegen: drie onderzoeken
 

Voldoende beweging is al jaren het advies voor een gezond leven. Hoe beweging ziektes kan voorkomen én genezen zijn vragen waar veel onderzoekers zich over buigen. Ook met gebruik van Lifelines-data worden interessante onderzoeken uitgevoerd naar de invloed van beweging op onze gezondheid. We lichten er drie uit. 

Benieuwd hoe de verzamelde data bij de onderzoekers terecht komt? Lees dan nog eens ‘De weg naar nieuwe kennis’. 
 

 
 
Onderzoek 1: PIE=M, bewegen als medicijn
 
Onderzoek 1: PIE=M, bewegen als medicijn
 

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de kans op het krijgen (of verergeren) van een ziekte groter wordt wanneer iemand weinig beweegt. Daarom is het verrassend dat artsen beweging bijna nooit als medicijn voorschrijven. Projectgroep PIE=M onderzoekt waarom dat zo is en ontwikkelt een hulpmiddel waarmee artsen hun patiënten kunnen adviseren over beweging.

 
 
 

Dat hulpmiddel maakt gebruik van referentiewaarden, dit zijn vastgestelde waarden die bij bepaalde metingen als ‘normaal’ worden gezien. Omdat Lifelines veel metingen heeft gedaan bij een grote groep mensen, worden onze data gebruikt om deze referentiewaarden vast te stellen. Het hulpmiddel voor artsen stelt een persoonlijk beweegadvies voor de patiënt op maat op. Het wordt momenteel getest bij verschillende afdelingen in het UMCG en VUmc Amsterdam. PIE=M wordt uitgevoerd in samenwerking met een netwerk van partners: de Hanzehogeschool Groningen, Het Huis voor de Sport Groningen, de gemeente Groningen, Het Amsterdam Institute of Sport Science, het Amsterdam Public Health Institute, Lifelines en het Kenniscentrum Sport.

De onderzoekers vertellen
In deze korte video vertellen de onderzoekers waarom artsen het soms lastig vinden om beweging als medicijn voor te schrijven en de mogelijke oplossingen. 
 

 
 
Onderzoek 2: bewegen bij (gezonde) obesitas
 
Onderzoek 2: bewegen bij (gezonde) obesitas
 

Lifelines-data van ongeveer 10.000 deelnemers is gebruikt bij een Europees onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van obesitas (wanneer een BMI hoger dan 30 is). Hierbij is data van tien databanken uit zeven verschillende landen gebruikt. Uit dit onderzoek blijkt dat ongeveer één derde van de mensen met obesitas medisch en fysiek gezien gezond is.

 
 
 

Dat betekent dat diegene bijvoorbeeld geen hart- en vaatziekten heeft. Dit noemen we gezonde obesitas. Deze vorm van obesitas komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Ook is onderzocht welke factoren invloed hebben op het ontwikkelen van gezonde obesitas. Bij deze vrouwen is dat het eten van veel fruit, groenten en vis, in combinatie met regelmatig bewegen. Bij gezonde zwaarlijvige mannen was juist fanatiek sporten de beste voorspeller voor gezonde obesitas. Deze resultaten lijken specifiek te zijn voor de bevolking van Noord-Nederland. In vergelijking met verschillende Europese bevolkingsonderzoeken verschillen de percentages van deelnemers met gezonde obesitas flink. Zo heeft binnen de Lifelines 16% obesitas,  terwijl dit percentage binnen de Duitse biobank KORA 26% is. 

 
 
Onderzoek 3: Actief blijven tegen leververvetting
 
Onderzoek 3: Actief blijven tegen leververvetting
 

Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat meer bewegen de kans op leververvetting vermindert. Leververvetting kan uiteindelijk leiden tot leverfalen, een levensbedreigende situatie. Omdat leverfalen een levensbedreigende situatie is, is het belangrijk om te kijken welke factoren tot minder leververvetting leiden.

 
 
 

De onderzoekers ontdekten op basis van Lifelines-data dat minder bewegen dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid nog altijd beter is dan helemaal niet bewegen. En dat wanneer mensen met leververvetting meer gaan bewegen, de leververvetting al snel zichtbaar vermindert. Het grootste effect werd gezien bij bewegen in de vrije tijd of naar het werk. Zware lichamelijke belasting tijdens het werk was niet gunstig. Het verband tussen fysieke activiteiten en een verminderde kans op leververvetting was het sterkst bij oudere mensen en mensen met diabetes. Mensen die een leven lang in beweging blijven ervaren daar dus voordeel van.

 
 
ImaLife verwelkomt 6.000e deelnemer
 

In 2017 is het aanvullende onderzoek ImaLife gestart. ImaLife doet onderzoek naar hart- en vaatziekten, longkanker en chronische obstructieve longziekten. Deze drie ziekten worden ook wel de BIG3 genoemd. De BIG3 behoort tot de chronische ziekten en zijn de voornaamste reden van overlijden in Nederland. Om meer te weten te komen over het ontstaan van deze ziekten en risicofactoren voor de BIG3 is het ImaLife onderzoek gestart. Voor dit onderzoek worden verspreid over 3 jaar 12.000 Lifelines-deelnemers uitgenodigd.

 
 
 

Op 18 juni heeft Lifelines de 6000e ImaLife deelnemer gescand. Een mijlpaal die de helft van het te scannen deelnemers markeert! We spraken de 6000e deelnemer Oege Smedinga, die eerlijk vertelde het leuk maar ook wel spannend te vinden. “Ik doe mee om iets te geven aan de wetenschap. Ik was nieuwsgierig naar hoe zo’n onderzoek in zijn werk gaat, maar wat als ze iets vinden dat niet goed is?” Een mooi artikel waarin hij en de onderzoeker aan het woord zijn staat op onze website. Lees hier het hele artikel. Alle deelnemers tot nu toe bedankt, op naar de volgende 6000!

 
 
 
Nieuwe studies in de spotlight
 

Voor mannen: VESPER

In april jl. zijn we gestart met het uitnodigen van mannelijke deelnemers voor een onderzoek naar verscheidenheid in spermakwaliteit en testosteronwaarden (VESPER). Op dit moment is niet goed bekend wat een ‘normale’ spermakwaliteit en testosteronproductie eigenlijk is. Het doel van VESPER is het vastleggen van de verscheidenheid in de vruchtbaarheid en de productie van het ‘mannelijk hormoon’ testosteron in de algemene bevolking. Hiervoor werken we samen met het Expertisecentrum Late Effecten na Kanker van het Radboudumc te Nijmegen en de afdeling Voortplantingsgeneeskunde van het UMCG. In de komende jaren zal Lifelines regelmatig nieuwe uitnodigingen versturen voor dit onderzoek. Meer weten? Zie www.lifelines.nl/vesper

Autistische trekken

In samenwerking met het Autism Research Centre in Cambridge starten we met een nieuw onderzoek naar bepaalde karaktertrekken die typerend zijn voor mensen met autisme. Uit onderzoek is gebleken dat veel mensen in mindere mate dergelijke karaktertrekken vertonen, zonder dat ze autistisch zijn. Door te meten hoe vaak verschillende ‘autistische trekken’ in de algemene bevolking voorkomen, kunnen de onderzoekers veel leren over de ziekte. Met al deze nieuwe kennis kunnen mensen met autisme en hun naasten in de toekomst namelijk sneller goede ondersteuning krijgen. Het onderzoek betreft een korte vragenlijst (5 minuten). U kunt voor deze studie alleen uitgenodigd worden, zelf opgeven is niet mogelijk. Meer weten over dit onderzoek? Zie www.lifelines.nl/autistischetrekken

 
 
Slaapklachten bij jongeren door schermgebruik
 
 
 
 

Jongeren ervaren slaapklachten door schermgebruik voor het slapen gaan. Afgelopen maart publiceerde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) naar aanleiding van een onderzoek, in samenwerking met Lifelines en het Nederlandse Herseninstituut deze resultaten. Het onderzoek is gedaan in opdracht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Er is veel media-aandacht voor dit onderzoek geweest, bijvoorbeeld bij het AD

 
 
 

Het onderzoek werd mede mogelijk gemaakt dankzij 1361 Lifelines-deelnemers in de leeftijd van 8-18 jaar, bedankt hiervoor! De resultaten lieten zien dat de slaapklachten worden veroorzaakt door het zogeheten blauw licht. Computerschermen, laptops, maar ook tablets en smartphones stralen dit licht uit. Voorbeelden van slaapklachten die jongeren ervaren zijn later in slaap vallen, korter slapen en ’s nachts wakker worden. Zij hebben ook overdag vaker moeite om wakker te blijven. Deze slaapklachten worden minder als jongeren een week lang geen scherm gebruiken in de avond en het helpt als ze tijdens het schermgebruik in de avond een oranje bril dragen die het blauwe licht tegenhoudt. Lees hier het hele artikel

Onlangs heeft de Volkskrant een artikel geschreven waarin deze resultaten worden genuanceerd. Lees hier het artikel van de Volkskrant.

 
 
Wetenschappers in gesprek met deelnemers
 

In de afgelopen 11 jaar heeft Lifelines al ontzettend veel data en lichaamsmaterialen verzameld, dankzij uw deelname! Maar wat gebeurt daar nu eigenlijk allemaal mee? Om de wereld van wetenschap en maatschappij dichter bij elkaar te brengen, heeft Lifelines in maart drie interactieve evenementen georganiseerd in het Universiteitsmuseum Groningen. Tijdens deze evenementen heeft Gerjan Navis verteld over hoe we lang en gelukkig kunnen leven en welke rol je omgeving daarbij heeft. Daarnaast ging Martien Kas in gesprek met zijn publiek over de mobiele app BEHAPP die hij gebruikt voor zijn onderzoek en lieten Lifelines NEXT en Newborn zien hoe dit onderzoek in zijn werk gaat in een mini-expositie. De positieve reacties van het publiek motiveren ons om dit soort publieksevenementen vaker (regionaal) te organiseren. Houd daarom goed onze Facebook, Instagram en website in de gaten.

 
 
 
Ervaringen bij NEXT van doktersassistente Fenny
 
 
 
 

In april verwelkomt Lifelines NEXT haar 500e deelnemer,  een mijlpaal! Tegelijkertijd verwelkomen wij graag nog meer deelnemers. Dus bent u zwanger en woont u in Noord-Nederland? Dan bent u van harte welkom om deel te nemen. U mag zich in elk stadium van uw zwangerschap aanmelden. Honderden (zwangere) Lifelines-deelnemers gingen u voor en sinds kort zijn ook niet-Lifelines-deelnemers van harte welkom. Benieuwd naar de ervaringen van doktersassistente Fenny? Lees hier meer

 
 
 
Lifelines verhuist!
 
Lifelines verhuist!
 

Op 10 en 11 juli is het hoofdkantoor van Lifelines verhuisd van Groningen naar Roden. Sommige deelnemers zullen de locatie in Groningen kennen als bezoekerslocatie van de eerste en tweede onderzoeksrondes. Na afronding van de tweede onderzoeksronde in 2017, is deze locatie in gebruik genomen voor het laboratorium en de  kantoorfuncties.

 
 
 

Omdat het huidige pand in Groningen een nieuwe bestemming heeft gekregen, is deze verhuizing noodzakelijk. We zijn verhuisd naar de Ceintuurbaan Noord in Roden. Voor deelnemers heeft de verhuizing geen gevolgen. De locatie in Roden is geen onderzoekslocatie, alleen de bedrijfsvoering zit hier gehuisvest. De Lifestore, waar de lichaamsmaterialen zoals bloed en urine zijn opgeslagen, blijft in Groningen. 

De derde onderzoeksronde start 1 oktober 2019. We zijn momenteel druk bezig met de voorbereidingen hiervoor. 

Nieuwe postadres per 10 juli 2019:

Lifelines
Postbus 50
9300 AB Roden