De ImaLife-studie: met Lifelines-data werken aan eerdere herkenning van ziekte
Kun je eerder zien wie een verhoogd risico heeft op longkanker, COPD of coronaire hartziekten? Dat is een van de vragen binnen de studie ImaLife. In dit onderzoek worden CT-scans van ongeveer 12.000 Lifelines-deelnemers gecombineerd met Lifelines-gegevens, zoals informatie over gezondheid, leefstijl en omgeving. Zo proberen onderzoekers te begrijpen wat hoort bij gezond ouder worden en welke signalen mogelijk wijzen op een verhoogd risico op ziekte.
Eerder zien wat er speelt
Voor ImaLife lieten Lifelines-deelnemers van 45 jaar en ouder CT-scans maken van hun longen en hart. Onderzoekers kijken daarop bijvoorbeeld naar kleine knobbeltjes in de longen en naar verkalking van de kransslagaders.
De eerste analyses leverden al nieuwe inzichten op. Zo blijken ook veel niet-rokers op relatief jonge leeftijd kleine longknobbeltjes te hebben, vaker dan eerder werd gedacht. Zulke bevindingen zijn belangrijk, omdat een afwijking op een scan niet automatisch betekent dat iemand ziek is.
Daarom onderzoeken wetenschappers binnen ImaLife ook wat je als ‘normaal’ kunt beschouwen. Dat blijkt te verschillen per leeftijd en tussen mannen en vrouwen. Door die verschillen beter in kaart te brengen, kan in de toekomst mogelijk nauwkeuriger worden bepaald wanneer er niets aan de hand is en wanneer verder onderzoek verstandig kan zijn.
Van één meetmoment naar jarenlange informatie
Juist de langdurige opzet van Lifelines maakt ImaLife extra waardevol. Deelnemers worden over een langere periode gevolgd. Daardoor kunnen onderzoekers in de toekomst bekijken of kenmerken die nu op een CT-scan zichtbaar zijn, samenhangen met wat jaren later gebeurt.
Krijgt iemand bijvoorbeeld later een hartinfarct of de diagnose longkanker? En waren daar eerder al signalen van te zien? Door deze informatie te combineren met andere gezondheidsgegevens kunnen onderzoekers beter onderzoeken wie een verhoogd risico heeft en waarom.
Dat is belangrijk voor preventie. Als risico’s eerder en beter kunnen worden ingeschat, kan in de toekomst mogelijk gerichter worden bepaald wie extra onderzoek, leefstijladvies of een andere preventieve aanpak nodig heeft.
Steeds meer informatie uit dezelfde scans
De scans die binnen ImaLife zijn gemaakt, blijven ook na het eerste onderzoek waardevol. Met nieuwe analysetechnieken en kunstmatige intelligentie kunnen onderzoekers steeds opnieuw naar dezelfde beelden kijken.
Waar het onderzoek in eerste instantie vooral gericht was op longkanker, COPD en coronaire hartziekten, wordt inmiddels ook gekeken naar andere kenmerken van veroudering. Denk bijvoorbeeld aan botontkalking. Zo kan één bestaande verzameling scans steeds nieuwe kennis opleveren.
Samenwerking met Siemens Healthineers
ImaLife is onderdeel van PUSH, het strategisch wetenschappelijk partnership for healthy ageing van het UMCG en Siemens Healthineers. Het onderzoek is daarmee ook een voorbeeld van samenwerking tussen wetenschap en bedrijfsleven.
Siemens Healthineers brengt onder andere CT-technologie, analysesoftware en expertise op het gebied van kunstmatige intelligentie in. Het UMCG voert het medische onderzoek uit. Via Lifelines kunnen de scans worden gekoppeld aan langdurige gegevens over gezondheid, leefstijl en omgeving.
Die combinatie maakt het mogelijk om nieuwe technologie toe te passen en te onderzoeken op de vraag of deze kan bijdragen aan eerdere en betere herkenning van gezondheidsrisico’s.
Van behandelen naar voorkomen
Het uiteindelijke doel van ImaLife is om steeds beter te kunnen bepalen wanneer iets hoort bij normaal ouder worden en wanneer er mogelijk reden is voor extra aandacht.
Daarmee laat ImaLife mooi zien wat onderzoek met Lifelines-gegevens kan betekenen voor preventie: niet alleen kijken naar ziekte op het moment dat die ontstaat, maar juist onderzoeken welke signalen daaraan voorafgaan.