Hoe levensstijlpatronen en combinaties van ziekten het sterfterisico bij ouderen beïnvloeden
Het schatten van het sterfterisico op basis van alleen het aantal chronische ziekten dat iemand heeft, geeft een onvolledig beeld. Twee mensen kunnen met hetzelfde aantal aandoeningen leven, maar die aandoeningen kunnen heel verschillend zijn, net als hun gezondheidsresultaten. Het gaat niet alleen om het aantal ziekten dat zich opstapelt, maar ook om welke ziekten samen voorkomen en tegelijkertijd hoe het leven is geleefd.
Wat wilden de onderzoekers weten?
Chronische ziekten staan niet los van het dagelijks leven. Ze zijn altijd gekoppeld aan levensstijlgewoonten die zich in de loop van de tijd vaak clusteren. Deze levensstijlpatronen zijn zelden perfect gezond, maar ook niet altijd volledig ongezond. De onderzoekers wilden weten of bepaalde combinaties van ziekten tot verschillende uitkomsten leiden, afhankelijk van de levensstijl van een persoon, zelfs wanneer deze een relatief gezonde levensstijl heeft.
Hoe is dit onderzocht?
Aan de hand van gegevens van volwassenen van 60 jaar en ouder in het Lifelines-cohort hebben we onderzocht hoe specifieke combinaties van chronische ziekten, zogenaamde multimorbiditeitsconfiguraties, in wisselwerking staan met levensstijlpatronen en zo het sterfterisico beïnvloeden. De deelnemers werden gegroepeerd op basis van hun levensstijlpatroon en we hebben beoordeeld hoe bepaalde ziektecombinaties de overlevingskansen binnen elke levensstijlgroep beïnvloedden.
Wat werd er gevonden?
We ontdekten dat levensstijlpatronen wel degelijk van belang zijn, maar dat hun invloed afhangt van de combinatie van ziekten. Zo vertoonden mensen met een combinatie van hart- en vaatziekten en stofwisselingsziekten duidelijkere verschillen in sterfterisico tussen de verschillende levensstijlpatronen, vooral bij degenen die “op een evenwichtige manier gezond” waren of “ongezond maar geen middelen gebruikten”. Daarentegen werden sommige zeldzame combinaties van ziekten in verband gebracht met een hoger sterfterisico, ongeacht het levensstijlpatroon.
Wat betekent dit voor jou?
Zowel het type multimorbiditeit als het levensstijlpatroon zijn van belang. De specifieke combinatie van chronische ziekten en dagelijkse gewoonten kan helpen bepalen waarop de behandeling en veranderingen in levensstijl moeten worden gericht.
Waarom is dit onderzoek belangrijk?
Deze bevindingen suggereren dat strategieën om gezond ouder worden te bevorderen verder moeten gaan dan alleen het tellen van ziekten of het focussen op afzonderlijke levensstijlgedragingen. In plaats daarvan kunnen interventies baat hebben bij het richten op specifieke ziekte-levensstijlprofielen. Dit kan onder meer bestaan uit op maat gemaakte preventiestrategieën voor mensen met cardiovasculaire en metabole aandoeningen, ondersteuning voor het handhaven van een evenwichtige levensstijl, zelfs wanneer een perfecte gezondheid niet mogelijk is, en vroegtijdige identificatie van risicovolle ziektecombinaties die mogelijk nauwlettender moeten worden gevolgd. Door zowel te kijken naar hoe ziekten zich clusteren als naar hoe mensen ermee leven, kunnen we evolueren naar meer realistische en gepersonaliseerde benaderingen van gezond ouder worden.
